Christovo roždenstvo nelem v cerkvi, ale medži nami

Čas ide chytro jak i voda v jaročku a my dakedy ani nezname, kedy to šytko už prešvo. A najsmutnijše je, že štoraz časťiše ša v naši uponahľani dobi ani nezname zastaviti, poobzerjati ša kovo sebe, na to, chto je tot čelovik, što stojit pri mi, ci nepotrebije moju pomič. Ťažko ša nam zastaviti a podumati nad tym, jak žyjeme my ci jak žyli toty ľude pre nami. A zrobiti radist dakomu druhomu, o tym už pomavy ani nechyrovati. No pro mene časom, kedy toto šytko, nač zabyvam, ša snažu cholem kuščok napravjati, sut švata Christovho roždenstva.
Žyju v krasnym runackym seľi bohatym na tradiciji. Ani neznam jak jem ša ku tomu dostava, ale už jak male dešatrične ďivča jem peršyj raz išva na Hody „po špivaňu“. Byv to pro mene zažytok, na kotryj nikda nezabudu. Naučiti ša krasnu koľadku a choditi z domu do domu, rozdavati radist. Je pravda, že vtedy to byvo o tym, žeby jem byva s kamaratkami a zarobili sme dajaku korunku. No o čim to je skutočni, jem pochopiva až po paru ročkoch..
Velija, už po večeri. A my, už staršy ďivky s interesom ku folkloru, sme sobi zmyšľili, že sa oblečeme do krojoch, vozmeme harmoniku a kuščok to ožyvime. Hej, vtedy išči byva zima, že dva metri šňihu a merzvo jak ša patrit,v noči zima raz taka.. Ale nichto na to nedbav. A ani vo sňi by sme nemali dumku, jaka z toho bude krasota, jaka krasna tradicija ša z toho stane..
Prešvo ďalšych paru ročkiv. Ľude nas už čekajut, choc prideme i o piv noči, po večurni. Zašpivajut si s nami, počastujut („šak už ne ste diti, ale divky na vydaj:)" i poťišat ša. A my s nima. Tot pocit, jak tam čelovik stojit s harmonijom v rukoch, kamaratky kolo s krasnyma rusnackyma holosami a špivom: „Narodiv ša Isus Christos vo Viflejemi“, „Vo Viflejemi novina, Ďiva Syna zrodiva..“ ci „Nova radost stala, jaka nebyvala“ ša nedast ani opisati. A viďiti ľudi, jak špivajut s nami, jak im svzočka teče po licu.. Molody rodinky, de na nas ďitočky smotrjat s velikym interesom, rodiny, de ďiti už odrostli a rodiče ostali sami dvoje, rodiny, de Pan Bih nikda nepožehnav ďitinku, maťir, kotra strativa svoje jedine poťišiňa.. A toty našy babky - kidľarky, ktory jak nas zbačat, ta nas vyboškajut, vystiskajut i vypvačut ša pri spominkoch na časy, ket oni byli taky, jak sme my teraz. A my teraz, ket všady televizory, elektrika, mobily chodime išči v ich ďivockych kidľoch, špivame ich pisničky. Vypovistit totu ich radist, ket ku nim prideme, ku nim, do ich chudobnych chyžočkoch, poťišime ich, toto ša ťažko opisuje...Nič ša tomu nevyrimnat.
No neje to lem o stiskaňi našoho i ich serdečka. Kiľko vesevosti zažyjeme..! Tu ša dakto pidšmykne, tu dakoho priprut, tu dakotra chustku stratit, tu ša remiň na harmoniki urve. I partia ša minit. Dakedy nas byvo i dvanast, toho roku sme ostali štyri. Što už, jedna za druhom ša vydavat Smile No smutiti nemušime. Začinali sme jedna partia, teper nas byli štyri, šytko v krojoch špivačky, najmolodšy vo viku, jak sme i my začinali. A chlopci, jasličkare ďvi partiji. Što ku tomu dodati.. Radist to prevelika.
Pred švatami jem v jednych novinkoch našva vyjadriňa jednoj redaktorky, kotra sobi povzdychva nad tym, že tradicicji sa už načisto vytračajut. Tak sobi dumam, že jaka je to škoda, že nemože byti na Veliju u nas J