СВЯТЫЙ ВЕЧУР Пiд Дукльов

Приходит час Рiзствяных Свят. А прото’м ся розгоднув вам описати звыкы i повiры люди пiд Дукльов споєны зо Святым Вечером.
На Святый Вечур ся стават барз скоро рано а то i з практицкых доводiв – треба шытко нарыхтувати на три дни свят. Потрiбно нарыхтувати дрыв, кормиво про звирята, ґаздынi мусят наварити вецей їсти, бо у нас ся на Рiзство николи не варит їсти. Дакуй з рана треба шыткым повертати што маме пожычане, бо брез свята немат быти коло обыстя нiч пожычане. На Святый Вечур ся не ходит по хыжох, бы зме до дакого незанесли бiду. Хлопи ся венуют ґаздiвский роботi, бабы варят їсти i прячут хыжу а дiти параджат стромик. Стромик ся в русинскых хыжах не робит лем тодыль, кiдь мают у родинi жалобу (ши не перешол рiк од смерти ближнього). Познам припады, же кiдь умер дiд а у родинi мали малы дiти та непарадили стромик а прутяну мiтлу. Перед вечером ся цiла родина запаят до кормiня звiрят, бы нич на господарстви незостало тот вечур голодне.
Приправує ся i стiл. Пiд стiл ся кладе солома (бо Исус Христос по народжиню быв положеный на солому), сыкыра або мотыка (подля того, чому ся родина венує – цi ґаздуваню або роботi у лiсi), коло стола ся окрутит ланц на котрым будут шыткы цилу вечерю мати положены ногы (бы цила родина тримала довєдна як тоты огнивка на ланцi). Стiл ся прикрыват билым обрусом пiд котрый ся дават на каждый риг стола даяка коруна i жменя пшеници (бы в родинi не хыбував хлiб i грошы). Серед стола ся ставят посвячена швiчка, котра запхана до горняте з пшеницьов. Єй швiтло ошвiчує хыжу цiлу вечерю, шыткы остатны швiтла ся згасят.
На стiл ся кладут шыткы їдла, кажде у своїй мiсци. Танiры ся недавают, родина їст довєдна зо сполочной мискы. На стiл ся обычайно кладе холем 7 їдел. У нас ся кладе мiд з хлiбом, часнок­, ябко, капуста з панцакамi, мачанка варова, мачанка бандурчана, перогы з капустов i сыром i бандурками, бобалькы з маком, поливка з чочкы або гороху, наша традична сливчанка, рыба. На Святый Вечур ся варят шыткы обвыклы пiсны їдла, бы нияка з потравин на рiк не схыбла. Само собов цiлый день ся строго постит а шыткы їдла сут пiсны, у русинскых хыжах ся на Святый Вечур не їст мясо, ани ниякы iншы масны їдла (бандурковый шалат, закускы а под.). На столi мусит быти шытко порыхтуване так, бы нихто не ставав од стола i неодходил од нього. Все ся дават на стiл i єдна жычка на вецей, бы была порыхтувана, кибы ся заставив даякый подорожнiй при хыжi. Кладе ся i єден танiр i жычка про нашых помершых а про них ся робит i окреме мiсце при столi.
Вечур, як засвитит перша звiзда на небi ся розоспiвают церкiвны звоны – знак же треба iдти вечеряти. Цiла родина ся iде мыти. Памятам сой, же даколи зме ся мыли на рiнi або коло студнi, тепер у хыжi но у лаворi бы вода лем тота єдна была. Найсамперше ся iдут мыти дiд i баба, потiм ґазда з ґаздыньов а наконец дiти тай iншы гостi. Каждый ся мыє з грошами, якы му даст до рукы найстаршый член родины.
Вшыткы приклiкаме на колiна а довєдна молимеся. Потiм сiдаме гу столу. Голова родины скликує по менi помершых ближных гу вечерї. Найстарша баба робит каждому крестик з медом на чало (бы зме были такы солодкы як тот мiд). Потiм суй припєме штамперликом палiнкы (бы ся їдло на жалудку не хопило). Далей ся їст по стручку частку а розкроює ся ябко на тельо фалаткив, кельо люди вечерят плус єден фалаток до динеркы про звирята. Ябко ся розкроїт на шырку а подля середка ся предповидат, яка буде родина здрава по цилый рiк. Каждый мусит їсти з каждого їдла а ґазда з каждой мискы одобере до динеркы про звирята. По вечери ся розосвитят далшы швiтла а голова родины задує з верху свячену швiчку. Кiдь iде дым до горы або до того боку де порожне мiсце та є добрi, кiдь дым смерує на дакотрого чоловiка за столом, тот ся правдiподiбно другого святого вечера недожыє.
По вечерi ся шытко зо стола одложыт на своє мiсце, бо то ся буде доїдало на Рiзство, бо в тот день ся не варит. Приходжают вифлеємцi i спiвают колядкы. Потiм шыткы люде iдут до Церкви на Великоє Повечериє.

А я Вам жычу Благословлены Рiзствяны Свята! I прошу Вас, напиште коментарi якы сут звыкы у вашых родинах, селох, крайох.

ХРИСТОС РАЖДАЄТСЯ! СЛАВИМЕ ЄГО!