Каламутна вода спід Kремінця

Перебігом єдного дня – 14 юлія пройшли два фестівалі из єднаков назвов «Кремінець-2012». Єден – на горі Кремінець, другый – у с. Новоселиця (Нова Седліца) на словацькому боці. У пережі рокы фестівал усе проходив на горі, закладали го у 2007 році молоді ентузіасты, скорше як приватні особы, котрі кус асоціёвали себе из даяков русинськой орґанізаціёв – ци то из Закарпатськов областнов надаціёв «Русинська школа» (Ужгород), ци из Русинськов Обродов у Словакії, то значит из орґанізаціями, котрі входили до Світового конґреса Русинів. Єден рік доста активный в орґанізованю фестівала быв и «Клуб русинів» из Пряшева. На Кремінці міста выстане ушыткым – была би дяка своёв участков подпорити тото двиганя!

Перші рокы не было скоро ниякой фінанцовой подпоры, айбо молоді ентузіасты робили своє діло – и были успішні. Тот фестівал під Кремінцём – молодежна стріча, інтерфест, котрый немає скоро нич сполочного из модныма днесь «гудобно-танечныма» фестівалами-забавами. Цілі Кремінецького фестівала цалком иншаки. Высоко у горах, на штатній границі трёх держав уж п’ять років стрічає ся русинська моложава из Україны, Словакії, Польщі; были уж и гості из Чехії, Сербії, США, Канады, Мексикы… Приходят русины (и не лем русины!) старшых ґенерацій – ушытки, хто вірує у Русинськый ренесанс. Вечоры при ватрі під звіздами, жыва бесіда за проблемы у русинстві, стрічі и знакомства, присяга на вірность свому народу, котру туй на горі Кремінець давут выпускникы русинськых школ Подкарпатя (дочекаєме ся и выпускників из Словакії?!), вшелияки акції, прогулькы на ближні верьхы, як то Велика Равка, а ищи – красні русинські співанкы, котрі чути над полонинов. Ушыткі наши акції притігавут увагу многых туристів из європськых держав, котри у тот день выйшли на Кремінець. Вони тыж дашто взнавут за карпатськых русинів и нашу културу. Многі из них заінтересовано фоткавут ся вєдно з нами під русинськов заставов. И турістика про молодых русинів туй не на послідному місті, бо многі мавут дяку ити на Кремінець, на лоно некиваной карпатськой природы – лем треба їх мало спомочи, жеби мали на чім ся довезти під Кремінець.
Чом же сёго року Русинська Оброда за пар днів перед інтерфестом «Кремінець-2012» дала знати через інтернет, же проведе окреме свій фестівал у селі Новоселиця? Знаєме, же на Кремінець выйшла лем «Русинська школа», немногі русины из Словакії и Сербії, котрі провели 5-й інтеррусинськый фестівал (14-15 юлія). А многі, главно молоді люде из Словакії, не прийшли, бо не было кому орґанізовати автобус.
Думаю, причина туй ся крыє у грошах, ци, майточно, у ґрантові, котрый русинам на хосен не пішов.
На нашому фестівалі не даст ся скельтовати богзнати які гроші! Бо каждый фестівалник у гатіжаку несе про себе провізію на два дни а т.д. Оґанізаторы фестівала мали би мати на старости лем інформованя за фестівал через русинську пресу и інтернет, приправу даякых сувенірів и атрібутикы фестівала и пригласити інтересні особы и поважні гості – тых, хто хоче ити з нами у горы. Ясноє діло, майглавна робота – орґанізовати автобус про фестівалників.
За тоту орґанізаційну роботу про туристів из Словакії три послідных рока – из часу, як Русинська Оброда дістає ґрант на Кремінець (2010 р. – 800,0 євро; 2011 р. – 1600,0 євро; 2012 р. – ?) від Уряду влады – мали би ся старати активісты тої орґанізації, але усе то выходит якось не так. И то на фоні активности участників из Україны, котрі не мавут ниякой (!) подпоры од Українськой власти, мусят боёвати из пограничнов службов, котра тримле границю на замкові, але и так каждорочно приводят на Кремінець майвеце фестівалників – од 20 до 30 особ.
У 2010 році РОС на Кремінець не прийшла. Чом? Бо В. Противняк тогды як голова РОС став жертвов свого авантурного плана. Намісто того, жебы орґанізовати моложаву на Кремінець, В. Противняк привіз из Камюнкы фолклорный колектив – привіз го на фестівал… до Габуры. Меґаломанськый план выглядав доста пристойно: «Барвінок» піде заспівати на фестівал до Габуры, кидь буде, на чому ся везти, а пак підойме ся на Кремінець. Чим ся то скончило, знаєме добрі: по выступліню «Барвінок» уж ни на якый Кремінець дерти ся не став. Так же Оброда «Кремінець» завалила. А мы змовчали, бо ся надіяли, же на другый рік В. Противняк постарає ся ліпше.
У 2011 році Оброда на Кремінець назад привела лем даяки 5-6 своїх активістів. Штоправда, из заявленов як орґанізатором акції Світовов радов Русинів вєдно їх было на горі 22 особы. Постарали ся про себе, за «обчерствіня» и всякоє такоє, але на то, жеби фінанцами подпорити «Клуб русинів», котрый активно кликав через Інтернет моложаву на Кремінець и поплатив автобус из Пряшова, уж нияк їм не йшло. Так же єдных словацькых русинів тяг у горы ентузіазм, а другі словацькі русины везли ся дгорі на «ґранті». И назад русины змовчали. Было нас на Кремінці вєдно 70 особ из пять держав. «Русин-іnfo» уж по акції писав за сто, а сербськый «Ruthenpres» трумбетав за двасто (!) участників.
Ниє чому ся чудовати, же сёго року Русинська Оброда (вєдно из заявленов як орґанізатором фестівала Світовов радов Русинів) провела окреме свій фестівал – 13-14 юлія. Їх інформаційна табла указовала на богату проґраму: з вечора – весела музична проґрама, забавы, огнёстрой, а израна – выступ на Кремінець.
Не буду много говорити за то, же быв то фестівал про десять персон и же ентузіазма у СРР выстало лем на першу часть проґрамы. Але выстало авантурізма всягде по інтернеті (у традіціях Гомера) тіражовати брехню за «успішный» выступ на Кремінець членів Світовой рады Русинів вєдно из Конґресовов комісіёв Світового конґреса Русинів. Цітую тоту дурноту (из блоґа М.Бобинця): «У суботу рано (14 юла) майже усі делегації зачали виступ на гору Кременець, який тривав три з половинов години. На горі Кременець боло зачитано проголошіня».
Мусай констатовати: В. Противняк вєдно із Світовов радов русинів назад завалили «Кремінець»: «свій» фестівал на Кремінець не привели – одсиділи го у Новоселиці, але приход другых участників из Словакії тым самым паралізовали.
А што дале? Може, нам не треба Кремінець? А може, нарубы, уже прийшов час заводити помежи русинські функціонеры демократичні методы роботы – не лем брати ґрант, айбо и публічно давати звіт за скельтовані гроші!? Обы каждый урядник Словацької республікы ци то й містна русинська громада знали: ґрант пішов на хосен русинству! Авадь на «обчерствіня» из огнёстроєм!?
Mgr Валерій Падяк CSc,
член Світовой академії русинськой културы

Zdieľať na Facebooku

Русиньска бісїда - Чет

Русиньска бісїда - Чет

Та што або як?

Drabinka - najkrajšie ľudovky z východu

Здружіня інтеліґенції Русинів Словеньска

Радіо про вшыткых Русинів

Лемківске інтернетове радіо

Вікіпедія в русиньскім языку

Вікіпедія в русиньскім языку

У русиньскій верзії є теперь 2837 статей.

Писаня русиньсков азбуков

Камаратьскы сторінкы

Академія русиньской културы в СР

Rusínsky festival Svidník

Ľudová hudba Ondreja Kandráča

Portál slovenskej ľudovej hudby, Internetový obchod s ľudovou hudbou, vydavateľstvo VideoRohal

ZIRS – sekcia molodi.Rusiny

kaviareň a knihkupectvo

Farnosť Stropkov-Bokša

Rusnaci u Panoniji

Ruska Tube

Rusíni.cz - rusínská iniciativa v ČR

Společnost přátel Podkarpatské Rusi

Выберте собі языкову мутацію

Dneska je vіvtorok

21. maj 2019


Юліаньскый календарь:

8.май 2019

Мапа реґістрованых хоснователїв Holosy.sk

Писаня документів по русиньскы з Openoffice

Писаня русиньсков кіріліцёв в сістемі Windows 7

Як модіфіковати Firefox, жебы контролёвав русиньскый правопис

Posl´idn´i komentar´i

Баннер про вашы сторінкы

Будеме рады як Голосы спропаґуєте на вашых сторінках через рекламный баннер.

Комунітный портал карпатьскых Русинів

Як бы сьте хотїли вычеряти банеры, контактуйте нас.