Кідь і слызы выстарчать

„Стоваришыня Лемків“ як головный орґанізатор вже запрошує на одзначіня 70-ой річніці Акції Вісла, котра навсе позначіла жывот Русинів, і то нелем на Лемковині, але своїма дослідками на цілій теріторії карпатьскых Русинів. Мінімално в тім, же теріторію, на котрій по сталітя жыли Русины компактно, перетяла і днесь ся лем тяжко і в барз обмедженій формі обвновлює тото, што было все природным - контакты, жывот єден коло другого, жывот єдного народа.
-

Не буду вести полеміку о тім, же 70-та річніця, як і кажда інша, має быти припоминана. Якым способом має быти припоминана, ці так, же має тото припомянутя служыти головно нам, жебы сьме не забыли хто сьме і де наша отцюзнина, або так, жебы сьме іншым „припоминали“ стары гріхы, то вже друга справа. Но ани в тім не буду вести полеміку. Ани єден, ани другый способ не є менше або веце правилнішый, головно бы о тім мали рішыти тоты, котрых ся то найвеце дотулило. Мали бы о тім рішыти так, як то чують. Хоць, комбінація єдного і другого, припомянути самы собі, нашым молодшым ґенераціям, хто сьме, яка наша доля, і єдночасно припомянути і тым довкола нас несправедливость, яка была зроблена (жебы ся не повторяла, будькому), могла бы быти може найпродуктівнішым выбером.
-
Но проблем выникать втогды, кідь коло річніці зіставать довг односно себе самых. Што потім чекаме од другых?
-
На ХІІ. Світовім конґресі Русинів, в другый, завершалный день - 14-го юлія 2013-го року, была у Сваляві прията резолуція, де на пропозіцію Петра Трохановского, котрый вже втогды думав на то, же ся ближыть 70-та річніця, дістало ся до статі Ґ, пункту 8, цітую: „СКР укладать: Забезпечіти, жебы СКР обернув ся на Раду Европы і до Европского парламенту зо жадостьов о одсуджіня Акції Вісла.“ Членом Світовой рады Русинів быв втогды выбратый за Польщу Андрій Копча, председа „Стоваришыня Лемків“, яке є основаючім членом конґресу, і котре є головным орґанізатором тогорічного одзначованя 70-ой річніці. Членом быв уж перед тым, є дотеперь. Міджічасом вже в році 2015 проходив далшый конґрес в Румунії, тот рік буде далшый. А на кінцю апріля, будуть проходити події, котры суть з Акційов Вісла повязаны.
-
Кідьже іде о справу, котра дотулять ся в першім ряді Русинів із Польщі, чекав єм, же кідь не ціла Світова рада Русинів, то холем член рады за Польщу буде тискати на тото, жебы ся в тім дашто зробило. Но правда є така, же на Світовый конґрес Русинів у 2015-ім році не быв делеґатам конґресу односно того пункту передложеный жаден документ.
-
Кідь має іти о мій погляд на тоту справу, єм реалістом і думам, же пункт быв, хоць про сімболіку добрый, но нереалізовательный. Мы не сьме способны ани порядно выбавити, жебы державы, котры на нас робили несправедливость - нелем Акція Вісла, бо то суть і оптації, українізація, насилна православізація - жебы ся нам за то оправдали. Жебы то одсудили, то вже є нонсенс. І мы ідеме жадати Раду Европы і Европскый парламент? У векшых народів, котры мають державы, не знають прияти многораз підпорну позіцію, значіть, де они мають Русинів і што о них знають. Хто за тото заголосує?
-
Але вернийме ся назад. Конґрес схвалив пункт резолуції, котрый мав дахто выповнити. Рада сама собі дала задачу, о котру ся, кідь уж нихто іншый з рады, холем представитель Польщі мав постарати. Кідьже доднесь нихто не дістав ку прочітаню даякый реалный документ, нихто никого о тім пункті дотеперь не інформовав, і то перешли помалы штири рокы, суть лем дві можливости, што ся властно за тоты рокы стало, або не стало.
-
Першов є така, же нихто зо Світовой рады, включно Андрія Копчі, котрый веде орґанізацію, яка того року робить ку смутній річніці події, ся о то не постарав. Так, як то было приято, так ся то і не выповнило. В тім припаді Русины зіставають довжны самы собі, і вопросом є, што потім чекаме од іншых.
-
Другов можливостьов є, і тоту давам лем зато, же „хотів бы-м тому вірити“, же дашто загнане было на споминаны інштітуції, і будь не пришла жадна, або пришла неґатівна одповідь. Но чом в такім припаді Світова рада Русинів, „Стоваришыня Лемків“, о тім ниґде никого не інформовали? Кідь ся писало наприклад до Києва, рада публіковала і вшыткы неґатівны одповіді, припадно написала, же ани не дістали одповідь. В тій справі не было публіковано нич. На вопросы односно той темы не суть жадны одповіді од тых, котры ся о то мали постарати.
-
Я досправды не думам, же бы по єднім писмі пришла із тых інштітуцій позітівна одповідь і ціла Европа бы голосовала за то, жебы одсудити Акцію Вісла. Но кібы одповідны писмо написали і пришла бы і неґатівна одповідь, або жадна, мало ся то публіковати, бо втогды бы сьме мали дашто в руці, з чім бы ся дало робити далше, тискати на далшы інштітуції, звертати на то увагу. На што днесь хочеме звертати увагу? Хыбаль так на то, же є серьйозне підозріня, же Світова рада Русинів в тім за штири рокы не зробила нич. І так знова лем зіставать вопрос, же кідь довжыме самы собі, што чекаме од іншых.
-
На 70-ту річніцю траґічной події не будеме якбач мати в руках нич. Ани неґатівну, ани жадну одповідь, докінця якбач ани доказ о тім, же дашто загнане было. Частьов проґраму буде і промітаня філму Аж і слызы не старчіли. Покля в тій справі Світова рада нич не зробила, і їй членом є і председа орґанізації, котра є головным орґанізатором тогорічных подій, пак ся може на раді доїднали, же на річніцю нам не треба нич з того, што сьме самы собі приобіцяли, жебы дати почливость і регабілітовати людей, котры потерпіли. Може ся доїднали, же на річніцю нам і слызы выстарчать.
-
(Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радіа lem.fm.)
-
Петро Медвідь

Zdieľať na Facebooku

Русиньска бісїда - Чет

Русиньска бісїда - Чет

Та што або як?

Drabinka - najkrajšie ľudovky z východu

Здружіня інтеліґенції Русинів Словеньска

Радіо про вшыткых Русинів

Лемківске інтернетове радіо

Вікіпедія в русиньскім языку

Вікіпедія в русиньскім языку

У русиньскій верзії є теперь 2837 статей.

Писаня русиньсков азбуков

Камаратьскы сторінкы

Академія русиньской културы в СР

Rusínsky festival Svidník

Ľudová hudba Ondreja Kandráča

Portál slovenskej ľudovej hudby, Internetový obchod s ľudovou hudbou, vydavateľstvo VideoRohal

ZIRS – sekcia molodi.Rusiny

kaviareň a knihkupectvo

Farnosť Stropkov-Bokša

Rusnaci u Panoniji

Ruska Tube

Rusíni.cz - rusínská iniciativa v ČR

Společnost přátel Podkarpatské Rusi

Выберте собі языкову мутацію

Dneska je ponediľok

16. jul 2018


Юліаньскый календарь:

3.юл 2018

Мапа реґістрованых хоснователїв Holosy.sk

Писаня документів по русиньскы з Openoffice

Писаня русиньсков кіріліцёв в сістемі Windows 7

Як модіфіковати Firefox, жебы контролёвав русиньскый правопис

Posl´idn´i komentar´i

Баннер про вашы сторінкы

Будеме рады як Голосы спропаґуєте на вашых сторінках через рекламный баннер.

Комунітный портал карпатьскых Русинів

Як бы сьте хотїли вычеряти банеры, контактуйте нас.